ઘૂંટણમાં વારંવાર અવાજ આવે છે? દરેક વખતે ગંભીર સમસ્યા નથી, પરંતુ આ લક્ષણો હોય તો ધ્યાન આપો
ઘૂંટણ વાળતી વખતે ‘કટકટ’ કે ‘ચટાક’ જેવો અવાજ ઘણા લોકોમાં જોવા મળે છે, પરંતુ દુખાવો અને સોજા સાથેનો અવાજ અલગ બાબત હોઈ શકે છે
saurashtrabhoomi 
ઘૂંટણ વાળતી વખતે અથવા ઊભા થતાં સમયે કટકટ, ચટાક કે ક્રેકિંગ જેવો અવાજ આવવો ઘણી વ્યક્તિઓ માટે ચિંતાનો વિષય બની જાય છે. કેટલાક લોકોમાં આ અવાજ કોઈ ગંભીર સમસ્યા વગર પણ થઈ શકે છે. શરીરના સાંધામાં હલનચલન દરમિયાન થતો અવાજ વિવિધ કારણોસર આવી શકે છે અને માત્ર અવાજના આધારે ઘૂંટણમાં કોઈ ગંભીર બીમારી છે એવું માનવું યોગ્ય નથી.
કેટલાક કિસ્સામાં સાંધાની અંદર ગેસના નાના બબલ્સ અથવા સાંધાની રચનામાં થતી સામાન્ય હલનચલનને કારણે અવાજ સંભળાઈ શકે છે. જો અવાજ સાથે કોઈ દુખાવો, સોજો અથવા હલનચલનમાં મુશ્કેલી ન હોય તો ઘણીવાર માત્ર અવાજને કારણે ચિંતા કરવાની જરૂર પડતી નથી.
પરંતુ જો ઘૂંટણમાંથી અવાજ આવવાની સાથે સતત દુખાવો થતો હોય, સોજો દેખાતો હોય અથવા ઘૂંટણ સંપૂર્ણ રીતે વાળવામાં કે સીધું કરવામાં મુશ્કેલી પડતી હોય તો સ્થિતિનું મૂલ્યાંકન કરાવવું જરૂરી છે. ખાસ કરીને ઈજા થયા પછી આવા લક્ષણો શરૂ થયા હોય તો વધુ સાવચેતી રાખવી જોઈએ.
ઘૂંટણ પર શરીરનું ઘણું વજન આવતું હોવાથી તેની આસપાસના સ્નાયુઓ મજબૂત રાખવા મહત્વપૂર્ણ છે. નિયમિત અને વ્યક્તિની ક્ષમતા મુજબની શારીરિક પ્રવૃત્તિ સ્નાયુઓને સક્રિય રાખવામાં મદદ કરી શકે છે. જોકે ઘૂંટણમાં પહેલેથી દુખાવો હોય તો પોતાની રીતે ભારે કસરત શરૂ કરવાને બદલે નિષ્ણાતની સલાહ લેવી યોગ્ય છે.
વજન પણ ઘૂંટણ પર પડતા ભાર સાથે સંબંધિત હોઈ શકે છે. શરીરનું વજન વધારે હોય તો રોજિંદી ચાલચાલનમાં ઘૂંટણ પર વધુ ભાર પડી શકે છે. તેથી સંતુલિત આહાર અને યોગ્ય શારીરિક પ્રવૃત્તિ દ્વારા સ્વસ્થ વજન જાળવવું સાંધાના સ્વાસ્થ્ય માટે ઉપયોગી બની શકે છે.
ઘૂંટણમાં અચાનક ભારે સોજો આવે, ગંભીર ઈજા થાય, પગ પર વજન મૂકવામાં મુશ્કેલી પડે અથવા સાંધો હલાવવામાં અસમર્થતા અનુભવાય તો તાત્કાલિક તબીબી તપાસ જરૂરી બની શકે છે.
ઘૂંટણમાંથી અવાજ આવવો એકલો હોય તો તે હંમેશા બીમારીનો સંકેત નથી. પરંતુ અવાજ સાથે દુખાવો, સોજો અથવા હલનચલનમાં ફેરફાર હોય ત્યારે તેને અવગણવો યોગ્ય નથી. શરીરના આવા સંકેતો પર સમયસર ધ્યાન આપવાથી સાંધાની સમસ્યાનું યોગ્ય મૂલ્યાંકન અને જરૂરી કાળજી લેવામાં મદદ મળી શકે છે.
