શરીરમાં આયર્નની કમી હોય ત્યારે દેખાઈ શકે છે આ સંકેતો, સમયસર ઓળખવું જરૂરી
થાક, નબળાઈ અને ચક્કર જેવી ફરિયાદોને હંમેશા માત્ર કામના ભાર સાથે ન જોડો, શરીરમાં આયર્નની ઉણપ પણ એક કારણ હોઈ શકે છે
saurashtrabhoomi 
આયર્ન શરીર માટે જરૂરી ખનિજોમાંનું એક છે. તે શરીરમાં હિમોગ્લોબિન બનાવવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે, જે રક્ત દ્વારા ઓક્સિજનને શરીરના વિવિધ ભાગો સુધી પહોંચાડવામાં મદદ કરે છે. જ્યારે શરીરમાં આયર્નનું પ્રમાણ ઓછું થઈ જાય ત્યારે કેટલીક વ્યક્તિઓમાં ધીમે-ધીમે વિવિધ લક્ષણો દેખાવા લાગી શકે છે. શરૂઆતમાં આ લક્ષણો સામાન્ય લાગતા હોવાથી ઘણીવાર લોકો તેને અવગણી દે છે.
આયર્નની ઉણપમાં થાક અને નબળાઈ સૌથી સામાન્ય ફરિયાદોમાં જોવા મળી શકે છે. પૂરતો આરામ કર્યા પછી પણ સતત થાક અનુભવાતો હોય અથવા રોજિંદા સામાન્ય કામમાં અગાઉ કરતાં વધુ ઊર્જા ખર્ચાતી હોય તેવી લાગણી થાય તો તેના કારણો પર ધ્યાન આપવું જરૂરી છે. કેટલાક લોકોને ચક્કર આવવા અથવા માથું હળવું લાગવાની ફરિયાદ પણ થઈ શકે છે.
ત્વચા સામાન્ય કરતાં વધુ ફિક્કી દેખાવા લાગે, હાથ-પગ ઠંડા રહે અથવા નખ નબળા થવા જેવી બાબતો પણ કેટલાક લોકોમાં જોવા મળી શકે છે. જોકે આ બધા લક્ષણો માત્ર આયર્નની કમીને કારણે જ થાય છે એવું નથી. તેથી માત્ર લક્ષણોના આધારે પોતાની જાતે આયર્નની દવા શરૂ કરવી યોગ્ય નથી.
આયર્નની જરૂરિયાત વ્યક્તિ પ્રમાણે અલગ હોય છે. બાળકો, કિશોરો અને ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન મહિલાઓમાં આયર્નની જરૂરિયાત વધુ હોઈ શકે છે. કેટલીક વ્યક્તિઓમાં ખોરાકમાંથી પૂરતું આયર્ન ન મળવાથી, શરીરમાંથી લોહી વધુ પ્રમાણમાં જવાથી અથવા અન્ય તબીબી કારણોસર આયર્નની ઉણપ થઈ શકે છે.
આયર્ન મેળવવા માટે વિવિધ પૌષ્ટિક ખોરાકને આહારમાં સામેલ કરી શકાય છે. લીલા પાંદડાવાળા શાકભાજી, કઠોળ, દાળ, ચણા, વિવિધ બીજ અને અન્ય આયર્ન ધરાવતા ખોરાક ઉપયોગી બની શકે છે. પ્રાણીજન્ય ખોરાક લેતા લોકો માટે માંસ અને અન્ય કેટલાક ખોરાક પણ આયર્નના સ્ત્રોત બની શકે છે. કયો આહાર યોગ્ય છે તે વ્યક્તિની જરૂરિયાત અને ખાવાની પદ્ધતિ પર આધાર રાખે છે.
જો સતત થાક, નબળાઈ, ચક્કર અથવા અન્ય લક્ષણો રહેતા હોય તો તબીબી સલાહ લેવી અને જરૂરી હોય તો રક્ત પરીક્ષણ કરાવવું વધુ યોગ્ય છે. પરીક્ષણના પરિણામો અને વ્યક્તિની સ્થિતિ પ્રમાણે જ ડૉક્ટર આયર્નની ઉણપ છે કે નહીં તે નક્કી કરી શકે છે.
આયર્નની ઉણપને અવગણવાને બદલે તેના કારણને સમજવું વધુ મહત્વપૂર્ણ છે. શરીર વારંવાર થાક અને નબળાઈ જેવા સંકેતો આપે ત્યારે તેને માત્ર વ્યસ્ત જીવનનું પરિણામ માનીને અવગણવું નહીં. યોગ્ય તપાસ, સંતુલિત આહાર અને જરૂરિયાત મુજબ તબીબી સારવારથી આયર્નની ઉણપને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ મળી શકે છે.
