દિવસમાં વારંવાર પેશાબ કરવા જવું પડે છે? વધુ પાણી પીવાનું જ કારણ હોય એવું જરૂરી નથી
પેશાબની જરૂરિયાત અચાનક વધી જાય, રાત્રે વારંવાર ઊઠવું પડે અથવા બળતરા-દુખાવો પણ થાય તો તેના પાછળના કારણની તપાસ જરૂરી બની શકે છે
saurashtrabhoomi 
દિવસ દરમિયાન કેટલી વખત પેશાબ થાય તેની કોઈ એક સંખ્યા દરેક વ્યક્તિ માટે સામાન્ય ગણાવી શકાય નહીં. વ્યક્તિ કેટલું પ્રવાહી લે છે, હવામાન, દવાઓ અને શરીરની સ્થિતિ પ્રમાણે તેમાં ફેરફાર થઈ શકે છે. પરંતુ અગાઉની સરખામણીમાં અચાનક વારંવાર પેશાબ લાગવા માંડે અથવા રાત્રે ઘણી વખત ઊંઘમાંથી ઊઠવું પડે તો તેના પર ધ્યાન આપવું જરૂરી છે.
વધુ પ્રમાણમાં પ્રવાહી પીવામાં આવ્યું હોય તો સ્વાભાવિક રીતે પેશાબનું પ્રમાણ અને આવર્તન વધી શકે છે. ચા-કોફી જેવા કેફીન ધરાવતા પીણાં પણ કેટલાક લોકોમાં પેશાબની જરૂરિયાત વધારી શકે છે. પરંતુ પ્રવાહીના સેવનમાં કોઈ મોટો ફેરફાર ન થયો હોવા છતાં સતત વારંવાર પેશાબ થતો હોય તો બીજા કારણો પણ તપાસવા પડે છે.
યુરિનરી ટ્રેક્ટ ઇન્ફેક્શન એટલે કે UTIમાં વારંવાર પેશાબ કરવાની તીવ્ર ઇચ્છા થઈ શકે છે. તેની સાથે પેશાબ કરતી વખતે બળતરા, પેટના નીચેના ભાગમાં અસ્વસ્થતા અથવા અન્ય લક્ષણો પણ થઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં પોતાની રીતે એન્ટિબાયોટિક શરૂ કરવાને બદલે ડૉક્ટરની સલાહ લેવી જોઈએ.
વારંવાર પેશાબ થવો ડાયાબિટીસના સંભવિત લક્ષણોમાંથી એક પણ હોઈ શકે છે. ખાસ કરીને તેની સાથે ખૂબ તરસ લાગવી, સામાન્ય કરતાં વધુ પ્રમાણમાં પેશાબ થવો અથવા કારણ વગર વજન ઘટવા જેવા લક્ષણો હોય તો બ્લડ શુગરની તપાસ અંગે તબીબી સલાહ લેવી યોગ્ય છે. જોકે વારંવાર પેશાબ થાય એટલે વ્યક્તિને ડાયાબિટીસ જ છે એવું માનવું યોગ્ય નથી.
પુરુષોમાં ઉંમર વધવાની સાથે પ્રોસ્ટેટ સંબંધિત કેટલીક સમસ્યાઓ પણ પેશાબની ટેવમાં ફેરફાર કરી શકે છે. પેશાબ શરૂ કરવામાં મુશ્કેલી, પેશાબની ધાર નબળી થવી અથવા મૂત્રાશય સંપૂર્ણ ખાલી ન થયું હોય તેવી લાગણી થાય તો ડૉક્ટરને તેની જાણ કરવી જરૂરી છે.
કેટલાક લોકોમાં ઓવરએક્ટિવ બ્લેડર જેવી સ્થિતિને કારણે પણ અચાનક અને વારંવાર પેશાબ કરવાની તીવ્ર ઇચ્છા થઈ શકે છે. આ સમસ્યાનું યોગ્ય મૂલ્યાંકન કર્યા વગર માત્ર પ્રવાહીનું પ્રમાણ ખૂબ ઘટાડી દેવું યોગ્ય નથી.
રાત્રે એકથી વધુ વખત પેશાબ માટે ઊઠવું પડે તેવી સ્થિતિ સતત રહે અને તેના કારણે ઊંઘ ખરાબ થતી હોય તો પણ કારણ તપાસવું ઉપયોગી છે. વ્યક્તિની ઉંમર, દવાઓ, પ્રવાહી લેવાનો સમય અને અન્ય તબીબી સ્થિતિઓને ધ્યાનમાં રાખીને કારણ નક્કી કરવામાં આવે છે.
જો વારંવાર પેશાબ સાથે તાવ, પીઠ અથવા કમરના ભાગમાં તીવ્ર દુખાવો, પેશાબમાં દેખાતું લોહી, ઊલટી અથવા પેશાબ કરવામાં ગંભીર મુશ્કેલી થાય તો ઝડપથી તબીબી મદદ લેવી જોઈએ.
પેશાબ કરવાની ટેવમાં દરેક નાનો ફેરફાર બીમારીનો સંકેત નથી. પરંતુ અચાનક શરૂ થયેલો અને સતત રહેતો ફેરફાર અવગણવો પણ યોગ્ય નથી. ખાસ કરીને અન્ય લક્ષણો સાથે સમસ્યા હોય તો સમયસર તપાસ દ્વારા તેનું કારણ શોધીને યોગ્ય સારવાર મેળવી શકાય છે.
