ઠંડું પાણી પીતા જ દાંતમાં ઝણઝણાટી થાય છે? Tooth Sensitivity પાછળ હોઈ શકે છે આ કારણો
ઠંડું, ગરમ કે મીઠું ખાતાં દાંતમાં અચાનક તીવ્ર ઝણઝણાટી થતી હોય તો તેને સામાન્ય માનીને લાંબા સમય સુધી અવગણવી યોગ્ય નથી
saurashtrabhoomi 
આઇસક્રીમ ખાતાં, ઠંડું પાણી પીતા અથવા ગરમ ચા લેતા જ દાંતમાં અચાનક વીજળીના ઝટકા જેવી ઝણઝણાટી અનુભવાય છે? આ સમસ્યાને સામાન્ય રીતે ટૂથ સેન્સિટિવિટી એટલે કે દાંતની સંવેદનશીલતા કહેવામાં આવે છે. કેટલાક લોકોમાં આ તકલીફ માત્ર થોડા સમય માટે થાય છે, જ્યારે અન્ય લોકોને વારંવાર ચોક્કસ દાંતમાં દુખાવો અથવા ઝણઝણાટી અનુભવાય છે.
દાંતનો બહારનો મજબૂત ભાગ એનામેલ તરીકે ઓળખાય છે. દાંતના મૂળના ભાગને પેઢાં સુરક્ષા આપે છે. જ્યારે એનામેલ ઘસાઈ જાય અથવા પેઢાં પાછળ ખસે ત્યારે દાંતની અંદર રહેલો વધુ સંવેદનશીલ ભાગ ખુલ્લો પડી શકે છે. ત્યારબાદ ઠંડું, ગરમ, મીઠું અથવા ખાટું ખાવા-પીવાથી અંદરની નસ સુધી ઉત્તેજના પહોંચે અને થોડા સમય માટે તીવ્ર ઝણઝણાટી થઈ શકે છે.
ખૂબ જોરથી બ્રશ કરવાની ટેવ કેટલાક લોકોમાં દાંત અને પેઢાંને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. ખાસ કરીને કઠોર બ્રશથી સતત વધારે દબાણ સાથે બ્રશ કરવામાં આવે તો સમય જતાં પેઢાં પાછળ ખસવાની અથવા દાંતની સપાટી ઘસાવાની સમસ્યા થઈ શકે છે.
દાંતમાં કેવિટી એટલે કે સડો હોય ત્યારે પણ ઠંડું-ગરમ લાગવાની ફરિયાદ થઈ શકે છે. તૂટેલો અથવા ક્રેક થયેલો દાંત, ઘસાયેલું ફિલિંગ અને પેઢાની કેટલીક બીમારીઓ પણ દાંતની સંવેદનશીલતા પાછળ જવાબદાર હોઈ શકે છે. તેથી સેન્સિટિવિટી થાય એટલે માત્ર ખાસ ટૂથપેસ્ટ શરૂ કરી દેવી દરેક વખતે પૂરતી સારવાર નથી.
કેટલાક લોકોમાં એસિડિક ખોરાક અને પીણાંનો વારંવાર સંપર્ક દાંતના એનામેલને અસર કરી શકે છે. એસિડ રિફ્લક્સ જેવી કેટલીક તબીબી સ્થિતિમાં પણ પેટનું એસિડ વારંવાર મોઢામાં પહોંચે તો દાંતના એનામેલ પર અસર થઈ શકે છે. એટલે દાંતના સ્વાસ્થ્યમાં ખોરાક અને અન્ય આરોગ્ય સમસ્યાઓ બંનેનું મહત્વ હોઈ શકે છે.
સેન્સિટિવ દાંત માટે બનાવેલી કેટલીક ટૂથપેસ્ટ નિયમિત ઉપયોગથી કેટલાક લોકોને રાહત આપી શકે છે. પરંતુ જો કોઈ એક જ દાંતમાં અચાનક ખૂબ તીવ્ર દુખાવો શરૂ થયો હોય, ચાવતી વખતે દુખે અથવા દુખાવો લાંબા સમય સુધી રહે તો ડેન્ટિસ્ટની તપાસ કરાવવી જરૂરી છે.
દાંત સાફ રાખવા માટે નિયમિત બ્રશ કરવું મહત્વપૂર્ણ છે, પરંતુ યોગ્ય રીત પણ એટલી જ જરૂરી છે. સોફ્ટ બ્રિસલવાળો બ્રશ અને હળવા દબાણથી બ્રશ કરવાની ટેવ દાંત અને પેઢાં માટે વધુ અનુકૂળ હોઈ શકે છે. દાંત વચ્ચેની સફાઈ પણ મૌખિક સ્વાસ્થ્યનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે.
દાંતમાં ઝણઝણાટી સાથે પેઢામાં સોજો, ચહેરા પર સોજો, સતત તીવ્ર દુખાવો અથવા તાવ જેવી ફરિયાદ હોય તો સારવારમાં વિલંબ કરવો યોગ્ય નથી. દાંત અથવા આસપાસના ભાગમાં ચેપ જેવી સ્થિતિમાં સમયસર ડેન્ટલ સારવાર જરૂરી બની શકે છે.
ઠંડું-ગરમ લાગવું સામાન્ય સમસ્યા હોવા છતાં તેનું કારણ દરેક વ્યક્તિમાં એકસરખું નથી. વારંવાર થતી સેન્સિટિવિટીને છુપાવવાને બદલે તેના મૂળ કારણની તપાસ કરાવવાથી દાંતને વધુ નુકસાન થતું અટકાવવામાં મદદ મળી શકે છે.
