લાંબા સમય સુધી એક જ જગ્યાએ બેસી રહો છો? ‘સિટિંગ ડિસીઝ’ બની શકે છે સ્વાસ્થ્ય માટે મોટો ખતરો
ઓફિસ, વર્ક ફ્રોમ હોમ અને ડિજિટલ જીવનશૈલી વચ્ચે શરીરને સક્રિય રાખવું કેમ જરૂરી છે?
saurashtrabhoomi 
આધુનિક જીવનશૈલીમાં મોટાભાગના લોકો દિવસના આઠથી દસ કલાક ખુરશી પર બેસીને પસાર કરે છે. ઓફિસમાં કમ્પ્યુટર સામે સતત કામ કરવું, ઘરે ટીવી જોવો અથવા મોબાઇલનો ઉપયોગ કરવો અને મુસાફરી દરમિયાન પણ લાંબા સમય સુધી બેસી રહેવું હવે સામાન્ય બની ગયું છે. પરંતુ સ્વાસ્થ્ય નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે લાંબા સમય સુધી સતત બેસી રહેવાની આદત શરીર માટે અનેક રીતે નુકસાનકારક બની શકે છે. આ સ્થિતિને ઘણા નિષ્ણાતો ‘સિટિંગ ડિસીઝ’ તરીકે પણ ઓળખાવે છે, કારણ કે તે ધીમે-ધીમે અનેક ગંભીર સમસ્યાઓનું જોખમ વધારી શકે છે.
જ્યારે શરીર લાંબા સમય સુધી એક જ સ્થિતિમાં રહે છે ત્યારે સ્નાયુઓની સક્રિયતા ઘટી જાય છે. રક્ત પરિભ્રમણ ધીમું પડે છે અને શરીર ઓછી કેલરી વાપરે છે. પરિણામે વજન વધવાની શક્યતા વધી શકે છે. લાંબા ગાળે બ્લડ પ્રેશર, ડાયાબિટીસ અને હૃદય સંબંધિત સમસ્યાઓનું જોખમ પણ વધી શકે છે. જોકે માત્ર બેસી રહેવું જ આ બીમારીઓનું કારણ નથી, પરંતુ અન્ય પરિબળો સાથે મળીને તેનું જોખમ વધારી શકે છે.
સતત બેસી રહેવાથી ગરદન, ખભા અને કમરના દુખાવાની ફરિયાદ પણ સામાન્ય બની ગઈ છે. ખોટી બેઠકની સ્થિતિ અને સતત સ્ક્રીન સામે કામ કરવાથી કરોડરજ્જુ પર વધારાનો ભાર પડે છે. ઘણા લોકો દિવસના અંતે કમરનો દુખાવો અથવા ગરદનમાં જકડાણ અનુભવતા હોય છે, જે લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહે તો જીવનની ગુણવત્તા પર અસર કરી શકે છે.
આ સમસ્યાથી બચવા માટે કલાકો સુધી સતત બેસી રહેવાને બદલે દર 30થી 45 મિનિટે થોડું ઊભા થવું, બે-ત્રણ મિનિટ ચાલવું અથવા હળવું સ્ટ્રેચિંગ કરવું લાભદાયક બની શકે છે. ઓફિસમાં ફોન પર વાત કરતી વખતે ચાલવું, લિફ્ટના બદલે સીડીનો ઉપયોગ કરવો અને ટૂંકા અંતર માટે વાહનને બદલે ચાલવાનું પસંદ કરવું પણ રોજિંદી હલનચલન વધારવાના સરળ ઉપાયો છે.
જે લોકો કમ્પ્યુટર પર કામ કરે છે તેમણે પોતાની ખુરશી, ટેબલ અને સ્ક્રીનની ઊંચાઈ પણ યોગ્ય રાખવી જોઈએ. સ્ક્રીન આંખોની સપાટીએ હોય અને કમરને યોગ્ય ટેકો મળે તો શરીર પરનો અનાવશ્યક ભાર ઓછો થઈ શકે છે. સાથે જ દિવસ દરમિયાન પૂરતું પાણી પીવું અને નિયમિત શારીરિક કસરત માટે સમય ફાળવવો પણ એટલું જ જરૂરી છે.
સ્વસ્થ જીવન માટે માત્ર જીમમાં એક કલાક કસરત કરવી પૂરતી નથી. જો બાકીના આખા દિવસ દરમિયાન શરીર સતત નિષ્ક્રિય રહે તો તેનો નકારાત્મક પ્રભાવ પડી શકે છે. તેથી રોજિંદા જીવનમાં વધુ હલનચલન લાવવી એ આજના સમયમાં સૌથી મહત્વની સ્વાસ્થ્ય ટેવોમાંની એક બની ગઈ છે.
