સવાર-સાંજ પગમાં સોજો રહે છે? શરીરનો આ સંકેત અવગણશો નહીં
લાંબા સમય સુધી ઊભા રહેવા જેવી સામાન્ય બાબતથી પણ પગમાં સોજો આવી શકે છે, પરંતુ વારંવાર થતો સોજો અન્ય કારણોસર પણ હોઈ શકે છે
saurashtrabhoomi 
પગના ઘૂંટણથી નીચેના ભાગમાં અથવા પગની ઘૂંટી આસપાસ સોજો આવવો ઘણા લોકોમાં જોવા મળતી સમસ્યા છે. ક્યારેક લાંબા સમય સુધી ઊભા રહેવું, લાંબી મુસાફરી કરવી અથવા દિવસભર વધારે શારીરિક કામ કરવાથી થોડા સમય માટે પગમાં ભારેપણું અને સોજો અનુભવાઈ શકે છે. આરામ કર્યા પછી સોજો ઓછો થઈ જાય તો સામાન્ય કારણ હોઈ શકે છે. પરંતુ જો પગમાં સોજો વારંવાર આવતો હોય અથવા સતત રહેતો હોય તો તેના કારણ પર ધ્યાન આપવું જરૂરી છે.
પગમાં સોજો ત્યારે દેખાય છે જ્યારે શરીરના કોઈ ભાગમાં પ્રવાહી એકઠું થાય છે. લાંબા સમય સુધી એક જ સ્થિતિમાં રહેવાને કારણે પણ પગમાં પ્રવાહી જમા થઈ શકે છે. ખાસ કરીને દિવસભર ઊભા રહેતા લોકોમાં સાંજના સમયે પગની ઘૂંટી આસપાસ સોજો જોવા મળી શકે છે.
કેટલાક લોકોમાં વધારે મીઠું લેવું અથવા શરીરમાં પ્રવાહીનું સંતુલન બદલાવું પણ સોજા સાથે જોડાયેલું હોઈ શકે છે. જોકે વારંવાર થતો સોજો હૃદય, કિડની, યકૃત અથવા શિરાઓ સંબંધિત કેટલીક તબીબી પરિસ્થિતિઓ સાથે પણ જોડાયેલો હોઈ શકે છે. તેથી લાંબા સમયથી ચાલતી સમસ્યામાં માત્ર ઘરગથ્થુ ઉપાય પર આધાર રાખવો યોગ્ય નથી.
સોજો એક જ પગમાં આવે કે બંને પગમાં આવે તે પણ મહત્વપૂર્ણ બાબત છે. એક જ પગમાં અચાનક સોજો, દુખાવો, ગરમ લાગવું અથવા લાલાશ સાથે જોવા મળે તો તાત્કાલિક તબીબી મૂલ્યાંકનની જરૂર પડી શકે છે. ખાસ કરીને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ અથવા છાતીમાં દુખાવો સાથે પગમાં અચાનક સોજો હોય તો તાત્કાલિક સારવાર જરૂરી બની શકે છે.
સામાન્ય રીતે લાંબા સમય સુધી બેસવું કે ઊભા રહેવું પડે ત્યારે વચ્ચે થોડું ચાલવું અને સ્થિતિ બદલવી મદદરૂપ બની શકે છે. પગને આરામ આપવો અને યોગ્ય રીતે ઊંચા રાખવા જેવી બાબતો કેટલાક સામાન્ય કિસ્સામાં રાહત આપી શકે છે. પરંતુ જો સોજો વારંવાર થતો હોય તો તેના મૂળ કારણની તપાસ કરાવવી વધુ મહત્વપૂર્ણ છે.
પગમાં સોજો સાથે ચામડીમાં ફેરફાર, સતત દુખાવો, શ્વાસ લેવામાં તકલીફ અથવા શરીરના અન્ય ભાગોમાં પણ અસામાન્ય સોજો જણાય તો તેને અવગણવો નહીં. સમયસર ડૉક્ટરની સલાહ લેવાથી જરૂરી તપાસ અને યોગ્ય સારવાર નક્કી કરવામાં મદદ મળી શકે છે.
પગમાં ક્યારેક થતો સામાન્ય સોજો અને સતત રહેતો સોજો એકસરખો નથી. તેથી શરીરમાં થતા આવા ફેરફારોને ધ્યાનથી જોવાની ટેવ રાખવી જરૂરી છે. કારણ જાણી યોગ્ય સારવાર લેવી એ લાંબા ગાળે સ્વાસ્થ્ય માટે વધુ સુરક્ષિત માર્ગ છે.
