દિગ્ગજ અભિનેતા નાના પાટેકરનું 75 વર્ષની વયે નિધન, 45 મિનિટ સુધી CPR છતાં ન બચ્યો જીવ; 3 નેશનલ એવોર્ડથી સન્માનિત અભિનેતાને અંતિમ વિદાય

મુંબઈ, તા.૮
હિન્દી અને મરાઠી ફિલ્મજગતના દિગ્ગજ અભિનેતા નાના પાટેકરનું ગુરુવાર, 8 ઓક્ટોબર 2026ના રોજ વહેલી સવારે 75 વર્ષની વયે નિધન થયું છે. પોતાના દમદાર અભિનય, આગવી સંવાદશૈલી અને પડદા પરની પ્રભાવશાળી હાજરીથી દર્શકોના દિલમાં વિશેષ સ્થાન મેળવનારા નાના પાટેકરના નિધનથી ભારતીય ફિલ્મજગતમાં શોકની લાગણી ફેલાઈ છે. પ્રાથમિક અહેવાલો અનુસાર ગોવાના ડોના પાઉલા વિસ્તારમાં આવેલા તેમના નિવાસસ્થાને કાર્ડિયાક અરેસ્ટ આવ્યા બાદ તેમની તબિયત ગંભીર બની હતી. તેમને બચાવવા માટે તબીબોએ લાંબા સમય સુધી પ્રયાસો કર્યા, પરંતુ સફળતા મળી નહોતી. 
ગોવાની મણિપાલ હોસ્પિટલના ઓન્કોલોજી વિભાગના વડા ડૉ. શેખર સાલકરે આપેલી માહિતી અનુસાર નાના પાટેકરને બચાવવા માટે લગભગ 45 મિનિટ સુધી સતત CPR આપવામાં આવ્યું હતું. જોકે સારવારના તમામ પ્રયાસો નિષ્ફળ રહ્યા હતા. કેટલાક અહેવાલો મુજબ સવારે 5:20 વાગ્યે તેમના નિધનની પુષ્ટિ કરવામાં આવી હતી. આ ઘટનાને પગલે મેડિકો-લીગલ કેસ નોંધવામાં આવ્યો છે અને મૃત્યુનું ચોક્કસ કારણ જાણવા પોસ્ટમોર્ટમની પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવી છે. 
નાના પાટેકર માત્ર એક અભિનેતા જ નહોતા, પરંતુ ભારતીય સિનેમામાં વાસ્તવિક અને અસરકારક અભિનયની આગવી ઓળખ ધરાવતા કલાકાર હતા. તેમની કારકિર્દી દરમિયાન તેમણે ગંભીર, આક્રમક, સંવેદનશીલ અને હાસ્યપ્રધાન એમ અનેક પ્રકારની ભૂમિકાઓ ભજવી હતી. ખાસ કરીને તેમના સંવાદો બોલવાની શૈલી અને પાત્રમાં સંપૂર્ણપણે ઓતપ્રોત થઈ જવાની ક્ષમતાએ તેમને સમકાલીન કલાકારોથી અલગ સ્થાન અપાવ્યું હતું.
ત્રણ નેશનલ ફિલ્મ એવોર્ડ અને પદ્મશ્રીથી સન્માનિત કારકિર્દી
નાના પાટેકરની ફિલ્મી કારકિર્દીમાં અનેક યાદગાર ફિલ્મોનો સમાવેશ થાય છે. વર્ષ 1989માં આવેલી ‘પરિન્દા’માં તેમણે અન્નાનું પાત્ર ભજવ્યું હતું. આ ભૂમિકાએ તેમની અભિનયક્ષમતાને નવી ઓળખ અપાવી હતી અને તેમને શ્રેષ્ઠ સહાયક અભિનેતાનો રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કાર મળ્યો હતો.
ત્યારબાદ વર્ષ 1994માં આવેલી ‘ક્રાંતિવીર’માં તેમના દમદાર અભિનયે દર્શકોને પ્રભાવિત કર્યા હતા. આ ફિલ્મ માટે તેમને શ્રેષ્ઠ અભિનેતાનો નેશનલ ફિલ્મ એવોર્ડ મળ્યો હતો. વર્ષ 1996ની ‘અગ્નિસાક્ષી’ માટે પણ તેમને શ્રેષ્ઠ સહાયક અભિનેતાનો રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર પ્રાપ્ત થયો હતો.
આ રીતે નાના પાટેકરે પોતાની કારકિર્દી દરમિયાન કુલ ત્રણ નેશનલ ફિલ્મ એવોર્ડ મેળવ્યા હતા. ભારતીય સિનેમામાં તેમના વિશિષ્ટ યોગદાન બદલ વર્ષ 2013માં ભારત સરકારે તેમને પદ્મશ્રીથી સન્માનિત કર્યા હતા. હિન્દી ઉપરાંત મરાઠી સિનેમામાં પણ તેમણે મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપ્યું હતું. 
‘વેલકમ’ના ઉદય શેટ્ટી બની કોમેડીમાં પણ છવાઈ ગયા
ગંભીર અને આક્રમક ભૂમિકાઓ માટે જાણીતા નાના પાટેકરે કોમેડી ફિલ્મોમાં પણ પોતાની અલગ છાપ છોડી હતી. વર્ષ 2007માં આવેલી ‘વેલકમ’માં તેમણે ગેંગસ્ટર ઉદય શેટ્ટીનું પાત્ર ભજવ્યું હતું. આ પાત્રમાં તેમની કોમિક ટાઇમિંગ અને અનોખા અંદાજને દર્શકોએ ખૂબ પસંદ કર્યો હતો.
ખાસ કરીને ‘કંટ્રોલ ઉદય... કંટ્રોલ!’ જેવો સંવાદ આજે પણ સોશિયલ મીડિયા પર મીમ્સ અને રમૂજી વીડિયો દ્વારા લોકપ્રિય છે. ત્યારબાદ ફિલ્મ ‘વેલકમ બેક’માં પણ તેઓ ઉદય શેટ્ટીના પાત્રમાં જોવા મળ્યા હતા.
આ બંને ફિલ્મો દ્વારા નાના પાટેકરે સાબિત કર્યું હતું કે તેઓ માત્ર ગંભીર અભિનય જ નહીં, પરંતુ હળવી કોમેડી દ્વારા પણ દર્શકોનું ભરપૂર મનોરંજન કરી શકે છે.
સંઘર્ષથી શરૂ થયેલી અભિનયયાત્રા
નાના પાટેકરની સફળતા પાછળ લાંબો સંઘર્ષ રહેલો હતો. અભિનયક્ષેત્રમાં નામ બનાવતા પહેલાં તેમણે આર્થિક મુશ્કેલીઓનો સામનો કર્યો હતો. નાનપણથી જ નાટ્યક્ષેત્ર પ્રત્યે આકર્ષણ ધરાવતા નાના પાટેકરે આગળ જઈને આર્ટ્સનો અભ્યાસ કર્યો અને એક જાહેરાત એજન્સીમાં પણ નોકરી કરી હતી.
જોકે રંગભૂમિ પ્રત્યેનો લગાવ એટલો મજબૂત હતો કે તેમણે નિયમિત નોકરી છોડીને નાટકોમાં કારકિર્દી બનાવવાનો નિર્ણય કર્યો હતો. શરૂઆતના દિવસોમાં નાટકના એક શો માટે તેમને માત્ર 50 રૂપિયા મળતા હતા. આર્થિક સંઘર્ષ વચ્ચે પણ તેમણે અભિનય પ્રત્યેની નિષ્ઠા જાળવી રાખી હતી. 
મરાઠી રંગભૂમિ પર ‘હમીદાબાઈચી કોઠી’ અને ‘પુરુષ’ જેવા નાટકોમાં તેમના અભિનયને પ્રશંસા મળી હતી. ખાસ કરીને ‘પુરુષ’ નાટક સાથે તેમનું લાંબા સમય સુધી જોડાણ રહ્યું હતું. રંગભૂમિએ તેમને અભિનયની એવી સમજ આપી, જેનો પ્રભાવ તેમની ફિલ્મી કારકિર્દીમાં પણ જોવા મળ્યો હતો.
સ્મિતા પાટીલના આગ્રહથી ફિલ્મજગતમાં આગળ વધ્યા
નાના પાટેકરની ફિલ્મી સફરમાં દિવંગત અભિનેત્રી સ્મિતા પાટીલની ભૂમિકા મહત્વપૂર્ણ રહી હતી. નાના પાટેકરે અગાઉ આપેલા ઇન્ટરવ્યૂમાં જણાવ્યું હતું કે તેઓ શરૂઆતમાં ફિલ્મોમાં કામ કરવા ખાસ ઉત્સુક નહોતા અને રંગભૂમિમાં જ ખુશ હતા. જોકે સ્મિતા પાટીલે તેમને ફિલ્મોમાં કામ કરવા પ્રોત્સાહિત કર્યા હતા.
સ્મિતા પાટીલના આગ્રહથી તેઓ દિગ્દર્શક રવિ ચોપરાને મળવા ગયા હતા. વર્ષ 1984ની ફિલ્મ ‘આજ કી આવાઝ’ માટે શરૂઆતમાં તેમને એક એવું પાત્ર ઓફર થયું હતું, જે ભજવવા તેઓ તૈયાર નહોતા. આથી તેઓ નારાજ થઈને ત્યાંથી નીકળી ગયા હતા. પરંતુ સ્મિતા પાટીલની દરમિયાનગીરી બાદ તેમને બીજી ભૂમિકા મળી હતી.
આ ફિલ્મમાં તેમની ભૂમિકા મર્યાદિત હોવા છતાં અભિનયની નોંધ લેવામાં આવી હતી. નાના પાટેકરે અગાઉની મુલાકાતોમાં પણ સ્વીકાર્યું હતું કે ફિલ્મજગતમાં આગળ વધવા માટે સ્મિતા પાટીલનું પ્રોત્સાહન મહત્વપૂર્ણ સાબિત થયું હતું.
‘ગમન’થી શરૂ થયેલી ફિલ્મી સફરે અપાવી રાષ્ટ્રીય ઓળખ
નાના પાટેકરે વર્ષ 1978ની ફિલ્મ ‘ગમન’થી ફિલ્મી કારકિર્દીની શરૂઆત કરી હતી. ત્યારબાદ વિવિધ પ્રકારની ફિલ્મોમાં નાની-મોટી ભૂમિકાઓ ભજવતાં તેમણે ધીમે ધીમે પોતાની ઓળખ મજબૂત બનાવી હતી.
‘પરિન્દા’, ‘પ્રહાર’, ‘તિરંગા’, ‘ક્રાંતિવીર’, ‘ખામોશી’, ‘અબ તક છપ્પન’ અને ‘નટસમ્રાટ’ જેવી ફિલ્મોમાં તેમના અભિનયે દર્શકો પર ઊંડી છાપ છોડી હતી. ખાસ કરીને મરાઠી ફિલ્મ ‘નટસમ્રાટ’માં એક વૃદ્ધ રંગકર્મીના સંઘર્ષને તેમણે અત્યંત સંવેદનશીલ રીતે રજૂ કર્યો હતો. 
ભારતીય સેના પ્રત્યે વિશેષ લગાવ
નાના પાટેકરનો ભારતીય સેના પ્રત્યેનો આદર પણ અનેક પ્રસંગોએ સામે આવ્યો હતો. ‘પ્રહાર’ ફિલ્મની તૈયારી દરમિયાન તેમણે મરાઠા લાઇટ ઇન્ફન્ટ્રી સાથે સૈન્ય તાલીમ લીધી હતી. આ દરમિયાન તેમને જવાનોના જીવન, શિસ્ત અને પડકારોને નજીકથી સમજવાની તક મળી હતી.
અહેવાલો અનુસાર વર્ષ 1999ના કારગિલ યુદ્ધ દરમિયાન પણ તેમણે સૈનિકો સાથે સમય વિતાવ્યો હતો. તેઓ દેશની સુરક્ષા માટે ફરજ બજાવતા જવાનોને વિશેષ મહત્વ આપતા હતા અને દેશસેવા પ્રત્યેની જવાબદારી વિશે જાહેરમાં પોતાના વિચારો વ્યક્ત કરતા રહ્યા હતા.
ફિલ્મજગતમાં શોકની લાગણી
નાના પાટેકરના નિધન બાદ ફિલ્મજગતના અનેક કલાકારો અને જાહેર જીવનના અગ્રણીઓએ તેમને શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરી છે. અભિનેતા અક્ષય કુમારે તેમના વિશિષ્ટ અભિનય અને વ્યક્તિત્વને યાદ કર્યું હતું, જ્યારે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પણ તેમના નિધન પર શોક વ્યક્ત કર્યો હતો. 
નાના પાટેકરની અભિનયયાત્રા માત્ર સફળ ફિલ્મો અને પુરસ્કારો સુધી મર્યાદિત નહોતી. સામાન્ય જીવનમાંથી આગળ આવીને તેમણે પોતાની મહેનત, સ્પષ્ટવક્તા સ્વભાવ અને અભિનયની આગવી શૈલી દ્વારા ભારતીય સિનેમામાં સ્થાન મેળવ્યું હતું. ગંભીર ભૂમિકામાં તેમના સંવાદોની તીવ્રતા હોય કે કોમેડીમાં ઉદય શેટ્ટીનો રમૂજી અંદાજ, નાના પાટેકરના અનેક પાત્રો દર્શકોની યાદોમાં જીવંત રહેશે.