રાત્રે ખૂબ નસકોરાં બોલે છે? માત્ર ઊંઘની સામાન્ય આદત સમજીને અવગણશો નહીં

મોટા અવાજે નસકોરાં સાથે ઊંઘમાં શ્વાસ અટકતો હોય, સવારે માથું ભારે લાગે કે દિવસ દરમિયાન ખૂબ ઊંઘ આવતી હોય તો સ્લીપ એપ્નિયા અંગે તપાસ જરૂરી બની શકે છે

રાત્રે ખૂબ નસકોરાં બોલે છે? માત્ર ઊંઘની સામાન્ય આદત સમજીને અવગણશો નહીં

ઊંઘ દરમિયાન નસકોરાં આવવા ખૂબ સામાન્ય બાબત છે. ઘણી વખત નાક અથવા ગળામાંથી પસાર થતી હવાના પ્રવાહને કારણે આસપાસના ટિશ્યૂમાં કંપન થાય છે અને નસકોરાંનો અવાજ ઉત્પન્ન થાય છે. ક્યારેક થતા હળવા નસકોરાં હંમેશા કોઈ ગંભીર બીમારીનો સંકેત નથી. પરંતુ રોજ રાત્રે ખૂબ મોટા અવાજે નસકોરાં આવવા અને તેની સાથે શ્વાસ વારંવાર અટકવા જેવી સ્થિતિ જોવા મળે તો તેને અવગણવી યોગ્ય નથી.
આ પ્રકારની સમસ્યા ઓબ્સ્ટ્રક્ટિવ સ્લીપ એપ્નિયા સાથે જોડાયેલી હોઈ શકે છે. તેમાં ઊંઘ દરમિયાન શ્વાસનો માર્ગ વારંવાર સાંકડો અથવા અવરોધિત થઈ શકે છે, જેના કારણે થોડા સમય માટે શ્વાસમાં વિક્ષેપ સર્જાય છે. વ્યક્તિને ઘણી વખત પોતાને આ ઘટનાની જાણ હોતી નથી. તેની સાથે સૂતી વ્યક્તિ શ્વાસ અટકતો હોય, પછી અચાનક હાંફવા જેવો અવાજ આવતો હોય અથવા ઊંઘ વારંવાર તૂટતી હોય તે નોંધે છે.
સ્લીપ એપ્નિયામાં માત્ર નસકોરાં જ લક્ષણ નથી. રાત્રે પૂરતા કલાકો ઊંઘ્યા પછી પણ સવારે તાજગી ન અનુભવવી, દિવસ દરમિયાન વધારે ઊંઘ આવવી, ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં મુશ્કેલી, સવારે માથાનો દુખાવો અથવા મોઢું સૂકાયેલું લાગવું જેવા સંકેતો પણ કેટલાક લોકોમાં જોવા મળી શકે છે.
વધુ વજન હોવું સ્લીપ એપ્નિયાનું એક જોખમી પરિબળ હોઈ શકે છે, પરંતુ માત્ર વધુ વજન ધરાવતા લોકોને જ આ સમસ્યા થાય એવું નથી. ગળા અને શ્વાસના માર્ગની શારીરિક રચના, ઉંમર અને અન્ય પરિબળો પણ જોખમને અસર કરી શકે છે. એટલે માત્ર શરીરના દેખાવ પરથી સ્લીપ એપ્નિયા છે કે નહીં તે નક્કી કરી શકાતું નથી.
પ એપ્નિયાની સમસ્યા લાંબા સમય સુધી સારવાર વગર રહે તો ઊંઘની ગુણવત્તા પર અસર કરી શકે છે. ઉપરાંત તે હાઈ બ્લડ પ્રેશર અને હૃદય-રક્તવાહિની સંબંધિત કેટલીક સમસ્યાઓના વધેલા જોખમ સાથે જોડાયેલું હોઈ શકે છે. દિવસ દરમિયાન વધુ પડતી ઊંઘ આવવાથી વાહન ચલાવતી વખતે અથવા મશીન સાથે કામ કરતી વખતે અકસ્માતનું જોખમ પણ વધી શકે છે.
જો પરિવારના સભ્ય વારંવાર જણાવે કે ઊંઘ દરમિયાન તમારો શ્વાસ અટકે છે અથવા મોટા નસકોરાં પછી હાંફવા જેવો અવાજ આવે છે તો તબીબી સલાહ લેવી યોગ્ય છે. ડૉક્ટર લક્ષણો અને અન્ય જોખમી પરિબળોનું મૂલ્યાંકન કરીને જરૂર પડે તો સ્લીપ સ્ટડી જેવી તપાસની સલાહ આપી શકે છે.
સારવાર દરેક વ્યક્તિ માટે એકસરખી હોતી નથી. સમસ્યાની ગંભીરતા અને કારણ પ્રમાણે જીવનશૈલીમાં ફેરફારથી લઈને CPAP જેવી સારવાર અથવા અન્ય વિકલ્પોનો ઉપયોગ થઈ શકે છે. યોગ્ય સારવારનો નિર્ણય તબીબી નિષ્ણાત દ્વારા કરવો જોઈએ.
નસકોરાંને મજાક કે માત્ર ઊંઘની સામાન્ય આદત તરીકે જોવામાં આવે છે, પરંતુ તેની સાથે શ્વાસ અટકવો અને દિવસ દરમિયાન અસામાન્ય ઊંઘ જેવા લક્ષણો હોય તો શરીરનો મહત્વપૂર્ણ સંકેત હોઈ શકે છે. સમયસર તપાસ સારી ઊંઘની સાથે સમગ્ર સ્વાસ્થ્ય માટે પણ મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.