સારી ઊંઘ મળે તો શરીર અને મન બંને રહેશે તંદુરસ્ત, ઊંઘની આ ભૂલો ટાળો
પૂરતી ઊંઘ હૃદય, મગજ અને રોગપ્રતિકારક શક્તિ માટે મહત્ત્વપૂર્ણ; ઊંઘની ગુણવત્તા સુધારવા માટે રોજિંદી આદતોમાં કરો જરૂરી ફેરફાર
saurashtrabhoomi 
આજની વ્યસ્ત જીવનશૈલીમાં મોડે સુધી જાગવું, મોબાઇલનો વધુ પડતો ઉપયોગ અને કામના તણાવને કારણે અનેક લોકોની ઊંઘની ગુણવત્તા પ્રભાવિત થઈ રહી છે. પૂરતી ઊંઘ ન મળવાથી માત્ર થાક જ નહીં, પરંતુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં મુશ્કેલી, ચીડિયાપણું અને દૈનિક કામકાજ પર પણ અસર પડી શકે છે. લાંબા સમય સુધી ઊંઘની સમસ્યા રહે તો સ્વાસ્થ્ય પર તેની ગંભીર અસર થવાની શક્યતા પણ રહે છે.
શરીર માટે ઊંઘ કેમ જરૂરી છે?
ઊંઘ દરમિયાન શરીર અને મગજ અનેક મહત્ત્વપૂર્ણ પ્રક્રિયાઓમાંથી પસાર થાય છે. મગજ યાદશક્તિ અને શીખેલી માહિતીનું સંચાલન કરે છે, જ્યારે શરીરને આરામ અને પુનઃપ્રાપ્તિ માટે સમય મળે છે. સારી ઊંઘ ધ્યાન, નિર્ણય લેવાની ક્ષમતા અને ભાવનાત્મક સંતુલન જાળવવામાં મદદ કરે છે.
નિયમિત અને પૂરતી ઊંઘ હૃદયના સ્વાસ્થ્ય, ચયાપચય અને રોગપ્રતિકારક તંત્રની સામાન્ય કામગીરી માટે પણ મહત્ત્વપૂર્ણ છે. બીજી તરફ, લાંબા સમય સુધી ઊંઘનો અભાવ રહે તો હાઈ બ્લડ પ્રેશર, ટાઇપ-2 ડાયાબિટીસ અને સ્થૂળતા જેવી સમસ્યાઓના વધતા જોખમ સાથે તેનો સંબંધ જોવા મળ્યો છે.
ઉંમર પ્રમાણે કેટલી ઊંઘ જરૂરી?
ઊંઘની જરૂરિયાત ઉંમર પ્રમાણે બદલાય છે. સામાન્ય રીતે મોટાભાગના પુખ્ત વયના લોકોને દરરોજ 7થી 9 કલાકની ઊંઘની ભલામણ કરવામાં આવે છે. કિશોરો અને બાળકોને સામાન્ય રીતે તેનાથી વધુ ઊંઘની જરૂર પડે છે. જોકે માત્ર કલાકોની સંખ્યા જ નહીં, પરંતુ ઊંઘની નિયમિતતા અને ગુણવત્તા પણ મહત્ત્વપૂર્ણ છે.
ઊંઘ સુધારવા માટે કઈ આદતો અપનાવવી?
દરરોજ એકસરખા સમયે સૂવાની અને જાગવાની આદત બનાવવી જોઈએ. સૂતા પહેલાં મોબાઇલ, કમ્પ્યુટર અને ટીવીનો ઉપયોગ ઓછો કરવો, સાંજ પછી કેફીનનું સેવન ટાળવું અને બેડરૂમને શાંત, અંધકારમય તથા આરામદાયક રાખવો ઉપયોગી બની શકે છે.
રાત્રે ભારે ભોજન અને સૂતા પહેલાં લાંબા સમય સુધી કામ કરવાની આદત પણ ઊંઘમાં ખલેલ પહોંચાડી શકે છે. દિવસ દરમિયાન નિયમિત શારીરિક પ્રવૃત્તિ અને તણાવ ઘટાડવાની ટેવ ઊંઘની ગુણવત્તા સુધારવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે.
ઊંઘની સમસ્યાને અવગણશો નહીં
જો નિયમિત રીતે ઊંઘ આવવામાં મુશ્કેલી પડતી હોય, રાત્રે વારંવાર જાગી જવાતું હોય, દિવસ દરમિયાન અસામાન્ય ઊંઘ આવતી હોય અથવા ઊંઘમાં જોરથી નસકોરાં સાથે શ્વાસ અટકતો હોય, તો ડૉક્ટરની સલાહ લેવી જરૂરી છે. સતત થાક લાગવાનું કારણ માત્ર ઊંઘનો અભાવ જ હોય એવું નથી; અન્ય સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ પણ જવાબદાર હોઈ શકે છે.
