ઘરમાં હવા શુદ્ધ રાખવા માટે માત્ર બારી ખોલવી પૂરતી નથી, આ બાબતોનું પણ રાખો ધ્યાન
રસોડાનો ધુમાડો, ધૂળ અને સફાઈની ખોટી રીતો ઘરની અંદરની હવાની ગુણવત્તાને અસર કરી શકે છે
ઘર એટલે આરામ અને સુરક્ષાની જગ્યા, પરંતુ ઘરની અંદરની હવા હંમેશા બહારની હવા કરતાં સ્વચ્છ હોય એવું જરૂરી નથી. રસોઈ દરમિયાન નીકળતો ધુમાડો, ધૂળ, અગરબત્તી કે અન્ય સુગંધિત વસ્તુઓનો ધુમાડો, સફાઈ દરમિયાન હવામાં ફેલાતા કણો અને યોગ્ય વેન્ટિલેશનનો અભાવ ઘરની અંદરની હવાની ગુણવત્તાને અસર કરી શકે છે. ખાસ કરીને બાળકો, વૃદ્ધો અને શ્વાસ સંબંધિત સંવેદનશીલતા ધરાવતા લોકો માટે ઘરની હવા સ્વચ્છ રાખવી મહત્વપૂર્ણ છે.
રસોડું ઘરની અંદરની હવાની ગુણવત્તા પર સૌથી વધુ અસર કરી શકે તેવા સ્થળોમાંનું એક છે. રસોઈ કરતી વખતે શક્ય હોય ત્યાં ચીમની અથવા એક્ઝોસ્ટ ફેનનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ. રસોડામાં ધુમાડો લાંબા સમય સુધી ભરાઈ રહે તો તે સમગ્ર ઘરમાં ફેલાઈ શકે છે. રસોઈ કર્યા પછી થોડો સમય યોગ્ય વેન્ટિલેશન રાખવાથી અંદરની હવા બદલવામાં મદદ મળી શકે છે.
ઘરમાં ધૂળ પણ હવાની ગુણવત્તાને અસર કરી શકે છે. ફર્નિચર, પડદા, ગાદલા અને કાર્પેટમાં ધૂળ એકઠી થઈ શકે છે. તેથી નિયમિત સફાઈ કરવી જરૂરી છે. જોકે સૂકી ઝાડુથી ખૂબ ઝડપથી સફાઈ કરવાથી ધૂળ હવામાં ફરી ફેલાઈ શકે છે. શક્ય હોય ત્યાં ભીના કપડા અથવા યોગ્ય સફાઈ પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરવાથી ધૂળના કણોને ફરી હવામાં ફેલાતા અટકાવવામાં મદદ મળી શકે છે.
ઘરમાં અગરબત્તી, ધૂપ અથવા સુગંધિત મીણબત્તીનો ઉપયોગ ઘણા લોકો કરે છે. તેનો ઉપયોગ કરતી વખતે રૂમમાં યોગ્ય હવાની અવરજવર રહે તેનું ધ્યાન રાખવું જોઈએ. કોઈ પણ વસ્તુ સળગાવવાથી ધુમાડો ઉત્પન્ન થઈ શકે છે, તેથી બંધ રૂમમાં લાંબા સમય સુધી તેનો ઉપયોગ કરવો યોગ્ય નથી.
ઘરમાં ભેજનું પ્રમાણ પણ ધ્યાનમાં રાખવું જરૂરી છે. ખૂબ વધારે ભેજ હોય તો ફૂગ અથવા અન્ય સૂક્ષ્મજીવોના વિકાસ માટે અનુકૂળ પરિસ્થિતિ ઊભી થઈ શકે છે. દિવાલો પર ભેજ, લીલાશ અથવા ફૂગ દેખાય તો તેનું કારણ શોધીને સમયસર સફાઈ અને જરૂરી સમારકામ કરવું જોઈએ.
એર પ્યુરિફાયર જેવી વસ્તુઓ કેટલાક ઘરોમાં ઉપયોગી બની શકે છે, પરંતુ તે ઘરની સફાઈ અને વેન્ટિલેશનનો વિકલ્પ નથી. ઘરમાં નિયમિત સફાઈ, યોગ્ય હવાની અવરજવર અને ધુમાડાના સ્ત્રોતને નિયંત્રિત કરવું વધુ મૂળભૂત અને જરૂરી પગલાં છે.
જો ઘરમાં રહેતા કોઈ વ્યક્તિને વારંવાર ખાંસી, શ્વાસ લેવામાં તકલીફ અથવા એલર્જી જેવા લક્ષણો અનુભવાતા હોય તો ઘરનું વાતાવરણ પણ એક સંભવિત પરિબળ હોઈ શકે છે. આવા લક્ષણો સતત રહે તો ડૉક્ટરની સલાહ લેવી યોગ્ય છે.
સ્વચ્છ ઘરનો અર્થ માત્ર ચમકતા ફ્લોર અને સાફ ફર્નિચર નથી. ઘરની અંદરની હવા પણ સ્વચ્છ અને આરામદાયક હોવી જરૂરી છે. રસોડાના ધુમાડાથી લઈને ધૂળ અને ભેજ સુધીની નાની બાબતો પર ધ્યાન આપવાથી ઘરના વાતાવરણને વધુ સ્વસ્થ રાખવામાં મદદ મળી શકે છે.


