ભારત સહિતના દેશો સામે 2008 જેવી મંદીનો તોળાતો ખતરો
યુધ્ધના કારણે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને અસ્થાયી રૂપે બંધ કરવામાં આવે તો હોર્મુઝ કટોકટી વૈશ્વિક અર્થતંત્રને હચમચાવી શકે છે
(એજન્સી) નવી દિલ્હી, તા.22
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધતા તણાવને કારણે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા શિપિગમાં વિક્ષેપ 2008 જેવી મંદીનું જોખમ ઊભું કરી રહ્યો છે. આનાથી વિશ્વભરમાં તેલ અને ગેસ પુરવઠા પર મોટી અસર પડી શકે છે. ભારત સહિત તેલ આયાત કરતા દેશોમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ વધવાની ધારણા છે અને નાણાંકીય બજાર અસ્થિરતા રહેવાની ધારણા છે. રેપિડન એનર્જી ગ્રુપના અહેવાલ મુજબ, જો આ મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગ ઓગસ્ટ સુધી બંધ રહેશે, તો દરરોજ આશરે ૬ મિલિયન બેરલ તેલની અછત સર્જાઈ શકે છે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા શિપિગમાં વિક્ષેપ એ વિશ્વભરમાં તેલ અને ગેસ પુરવઠામાં વિક્ષેપનું સૌથી મોટું કારણ છે. જો અમેરિકા, ઇઝરાયલ અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધને કારણે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને અસ્થાયી રૂપે બંધ કરવામાં આવે, તો વૈશ્વિક અર્થતંત્ર 2008 ની મહામંદી જેવી ગંભીર મંદીનો સામનો કરી શકે છે.
ઈકોનોમિક ટાઈમ્સના એક અહેવાલ મુજબ, રેપિડન એનર્જી ગ્રુપે આ અંગે ચેતવણી આપી છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વિશ્વના મોટા ભાગ માટે તેલ નિકાસ માટેનો મુખ્ય માર્ગ છે.
રેપિડન એનર્જી ગ્રુપ અનુસાર, જો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ઓગસ્ટ સુધી બંધ રહેશે, તો ત્રીજા ક્વાર્ટરમાં દરરોજ આશરે ૬ મિલિયન બેરલ તેલની અછત સર્જાઈ શકે છે. આનાથી તેલના ભાવમાં તીવ્ર વધારો થશે. કંપનીનો બેઝ કેસ ધારે છે કે સ્ટ્રેટ જુલાઈમાં ફરી ખુલશે. જો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ઓગસ્ટ સુધી બંધ રહેશે, તો પુરવઠાની અછતને પહોંચી વળવા માટે માંગમાં વધુ ઘટાડો કરવો પડશે. જેનાથી તેલના ભંડાર ઝડપથી ઘટી રહ્યા છે. ઓગસ્ટની શરૂઆતમાં કામગીરી ફરી શરૂ થાય તો પણ રાહત મેળવવામાં સમય લાગશે. સપ્ટેમ્બર સુધી કાચા તેલના ભંડારમાં ઘટાડો થતો રહેશે.
આ પરિસ્થિતિ માત્ર તેલ બજારને જ નહીં પરંતુ સમગ્ર વૈશ્વિક અર્થતંત્રને પણ આંચકો આપી શકે છે. ફુગાવો વધવા, સ્થિર વિકાસ અને નાણાંકીય બજારોમાં અસ્થિરતાનું જોખમ છે. ભારત જેવા તેલ આયાત કરતા દેશો પણ પ્રભાવિત થશે, કારણ કે પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ વધુ વધી શકે છે.


