જૂનાગઢની પશુચિકિત્સા મહાવિદ્યાલયમાં સાયબર ક્રાઇમ અંગે જાગૃતિ કાર્યક્રમ યોજાયો, વિદ્યાર્થીઓને ઓનલાઈન છેતરપિંડીથી બચવાના ઉપાયો સમજાવાયા

જૂનાગઢ, તા.૧૯
ડિજિટલ ટેક્નોલોજીના વધતા ઉપયોગ સાથે સાયબર ગુનાઓ અને ઓનલાઈન છેતરપિંડીના જોખમો સામે વિદ્યાર્થીઓમાં જાગૃતિ કેળવવાના ઉદ્દેશ્યથી કામધેનુ યુનિવર્સિટી, જૂનાગઢની પશુચિકિત્સા અને પશુપાલન મહાવિદ્યાલય ખાતે ‘સુરક્ષિત ડિજિટલ પેઢી: સાયબર સુરક્ષા અને સાયબર ક્રાઇમ જાગૃતિ કાર્યક્રમ’નું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. મહાવિદ્યાલયના રાષ્ટ્રીય સેવા યોજના (NSS) એકમ દ્વારા આયોજિત આ કાર્યક્રમમાં વિદ્યાર્થીઓ અને શૈક્ષણિક કર્મચારીઓને ઇન્ટરનેટના સુરક્ષિત ઉપયોગ, વ્યક્તિગત માહિતીના રક્ષણ અને સાયબર છેતરપિંડીથી બચવા માટે જરૂરી સાવચેતીઓ અંગે માર્ગદર્શન આપવામાં આવ્યું હતું.
વર્તમાન સમયમાં શિક્ષણ, બેન્કિંગ, ઓનલાઈન ખરીદી, સોશિયલ મીડિયા અને વિવિધ સરકારી સેવાઓ માટે ડિજિટલ માધ્યમોનો ઉપયોગ સતત વધી રહ્યો છે. તેની સાથે સાયબર ગુનેગારો દ્વારા અપનાવવામાં આવતી છેતરપિંડીની નવી રીતો અંગે જાગૃત રહેવું પણ જરૂરી બન્યું છે. આ બાબતને ધ્યાનમાં રાખીને મહાવિદ્યાલયના NSS એકમ દ્વારા વિદ્યાર્થીઓમાં જવાબદાર ડિજિટલ વર્તન વિકસાવવા માટે વિશેષ જાગૃતિ કાર્યક્રમ યોજવામાં આવ્યો હતો.
કાર્યક્રમના પ્રારંભે મહાવિદ્યાલયના આચાર્ય ડૉ. એમ.ડી. ઓડેદરાએ પ્રાસંગિક ઉદ્બોધન કર્યું હતું. તેમણે જણાવ્યું હતું કે આજના ડિજિટલ યુગમાં ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ જીવનનો અભિન્ન ભાગ બની ગયો છે. જોકે ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરતી વખતે સાયબર સુરક્ષાના નિયમોનું પાલન કરવું અને સંભવિત જોખમો પ્રત્યે સજાગ રહેવું અત્યંત જરૂરી છે.
ડૉ. ઓડેદરાએ વિદ્યાર્થીઓને ટેક્નોલોજીનો હકારાત્મક અને જવાબદારીપૂર્વક ઉપયોગ કરવા પ્રેરિત કર્યા હતા. તેમણે ઓનલાઈન પ્રવૃત્તિઓ દરમિયાન વ્યક્તિગત માહિતીની ગોપનીયતા જાળવવા, અજાણી વ્યક્તિઓ સાથે સંવેદનશીલ વિગતો શેર ન કરવા અને ડિજિટલ પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરતી વખતે સાવચેતી રાખવાના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો.
તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે સાયબર સુરક્ષા અંગેની સમજ માત્ર ટેક્નિકલ ક્ષેત્રના વિદ્યાર્થીઓ પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ દરેક અભ્યાસક્રમના વિદ્યાર્થીઓ અને નાગરિકો માટે જરૂરી છે. ડિજિટલ વ્યવહારોમાં થતી નાની બેદરકારી પણ ગંભીર મુશ્કેલીનું કારણ બની શકે છે. તેથી વિદ્યાર્થીઓએ પોતાની સાથે પરિવાર અને સમાજમાં પણ સાયબર સુરક્ષા અંગે જાગૃતિ ફેલાવવી જોઈએ.
કાર્યક્રમમાં પોલીસ સબ ઇન્સ્પેક્ટર ધારાબેન ભરડવા અને વિશ્વાબેન દ્વારા સાયબર સુરક્ષા તથા જવાબદાર ડિજિટલ વર્તન અંગે માર્ગદર્શન આપવાનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ માર્ગદર્શનનો હેતુ વિદ્યાર્થીઓને સાયબર ગુનાઓના વિવિધ સ્વરૂપોથી માહિતગાર કરવા અને શંકાસ્પદ ઓનલાઈન પ્રવૃત્તિઓ સામે યોગ્ય સાવચેતી રાખવા માટે પ્રેરિત કરવાનો હતો.
આ પ્રસંગે સી-ડિવિઝનના સબ ઇન્સ્પેક્ટર એસ.બી. ચૌહાણ પણ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. પોલીસ વિભાગના પ્રતિનિધિઓની ઉપસ્થિતિમાં વિદ્યાર્થીઓને સાયબર ગુનાઓ અંગે જાગૃતિ કેળવવાની સાથે ડિજિટલ સુરક્ષાના વ્યવહારુ પાસાઓ સમજવાની તક મળી હતી.
કાર્યક્રમનું મુખ્ય આકર્ષણ જૂનાગઢ સાયબર ક્રાઇમ સેલના પી.એ. રાઠોડ દ્વારા આપવામાં આવેલું નિષ્ણાત વ્યાખ્યાન રહ્યું હતું. તેમણે સાયબર સુરક્ષા અને ઓનલાઈન છેતરપિંડીના વિવિધ પ્રકારો અંગે માહિતી આપીને ડિજિટલ માધ્યમોનો ઉપયોગ કરતી વખતે સતર્ક રહેવાની જરૂરિયાત સમજાવી હતી.
વ્યાખ્યાન દરમિયાન શંકાસ્પદ લિંક્સ, ખોટી ઓળખ ધારણ કરીને કરવામાં આવતી છેતરપિંડી, વ્યક્તિગત માહિતીનો દુરુપયોગ અને ઓનલાઈન નાણાકીય વ્યવહારો સાથે જોડાયેલા જોખમો જેવા મુદ્દાઓ પર વિશેષ ધ્યાન આપવામાં આવ્યું હતું.
વિદ્યાર્થીઓને સમજાવવામાં આવ્યું હતું કે અજાણ્યા મોબાઇલ નંબર, ઇમેઇલ અથવા સોશિયલ મીડિયા એકાઉન્ટ પરથી મળતી લિંક્સ પર કોઈપણ ચકાસણી વિના ક્લિક કરવાથી સાયબર જોખમ ઊભું થઈ શકે છે. તેથી કોઈપણ લિંક અથવા ડિજિટલ સંદેશની વિશ્વસનીયતા ચકાસ્યા બાદ જ આગળની કાર્યવાહી કરવી જોઈએ.
આ ઉપરાંત પાસવર્ડ સુરક્ષાનું મહત્વ પણ સમજાવવામાં આવ્યું હતું. વિદ્યાર્થીઓને પોતાના સોશિયલ મીડિયા, ઇમેઇલ અને અન્ય ડિજિટલ એકાઉન્ટ માટે મજબૂત પાસવર્ડ રાખવા તથા પાસવર્ડ અને ગોપનીય માહિતી અન્ય વ્યક્તિઓ સાથે શેર ન કરવા અંગે જાગૃત કરવામાં આવ્યા હતા.
ઓનલાઈન નાણાકીય વ્યવહારો દરમિયાન પણ વિશેષ સાવચેતી રાખવા જણાવવામાં આવ્યું હતું. અજાણી વ્યક્તિ દ્વારા આપવામાં આવતી સૂચનાઓ, શંકાસ્પદ સંદેશાઓ અથવા નાણાકીય માહિતી મેળવવાના પ્રયાસો સામે સતર્ક રહેવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો.
કાર્યક્રમમાં સોશિયલ મીડિયાના સુરક્ષિત ઉપયોગ અંગે પણ ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ પર અજાણ્યા વ્યક્તિઓ સાથે સંપર્ક કરતી વખતે સાવચેતી રાખવી, પોતાની ખાનગી માહિતી જાહેર ન કરવી અને કોઈ શંકાસ્પદ પ્રવૃત્તિ જણાય તો યોગ્ય પગલાં લેવા અંગે વિદ્યાર્થીઓને માર્ગદર્શન આપવામાં આવ્યું હતું.
સાયબર સુરક્ષા માટે માત્ર ટેક્નિકલ જાણકારી પૂરતી નથી, પરંતુ વ્યક્તિગત સાવચેતી અને જવાબદાર વર્તન પણ એટલાં જ મહત્વપૂર્ણ છે તે બાબત કાર્યક્રમ દરમિયાન સમજાવવામાં આવી હતી. વિદ્યાર્થીઓને ડિજિટલ ટેક્નોલોજીના લાભો મેળવવાની સાથે તેના સંભવિત જોખમોથી પણ માહિતગાર રહેવા પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવ્યા હતા.
કાર્યક્રમ દરમિયાન પ્રશ્નોત્તરી સત્રનું પણ આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ સત્રમાં સહભાગીઓને સાયબર સુરક્ષા સંબંધિત પોતાના પ્રશ્નો રજૂ કરવાની તક આપવામાં આવી હતી. વિદ્યાર્થીઓએ ડિજિટલ વ્યવહારો, સોશિયલ મીડિયા સુરક્ષા અને ઓનલાઈન છેતરપિંડીથી બચવાના ઉપાયો અંગે માર્ગદર્શન મેળવ્યું હતું.
નિષ્ણાતોના માર્ગદર્શન અને પ્રશ્નોત્તરી સત્ર દ્વારા વિદ્યાર્થીઓમાં સાયબર ગુનાઓ પ્રત્યે જાગૃતિ વધારવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો. સાથે જ શંકાસ્પદ ડિજિટલ પ્રવૃત્તિઓને ઓળખવા અને જોખમ ઘટાડવા માટે જરૂરી વ્યવહારુ સમજ વિકસાવવા પર ધ્યાન આપવામાં આવ્યું હતું.
મહાવિદ્યાલયના NSS એકમ દ્વારા યોજાયેલા આ કાર્યક્રમનો મુખ્ય હેતુ વિદ્યાર્થીઓને માત્ર શૈક્ષણિક જ્ઞાન પૂરું પાડવાનો નહીં, પરંતુ તેમને જવાબદાર ડિજિટલ નાગરિક તરીકે તૈયાર કરવાનો પણ હતો. વર્તમાન સમયમાં ઇન્ટરનેટ અને સ્માર્ટફોનનો ઉપયોગ વ્યાપક બન્યો હોવાથી સાયબર સુરક્ષા અંગેની જાગૃતિ વિદ્યાર્થીઓના સર્વાંગી વિકાસનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ બની રહી છે.
આ કાર્યક્રમનું આયોજન મહાવિદ્યાલયના NSS પ્રોગ્રામ ઓફિસર ડૉ. એસ.વી. માવદિયા દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. સમગ્ર આયોજન આચાર્ય ડૉ. એમ.ડી. ઓડેદરાના માર્ગદર્શન હેઠળ હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું.
કાર્યક્રમનું સંચાલન ડૉ. ડી.બી. બારડ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. કાર્યક્રમના અંતે NSS પ્રોગ્રામ ઓફિસર ડૉ. એસ.વી. માવદિયાએ ઉપસ્થિત મહેમાનો, નિષ્ણાતો અને સહભાગીઓનો આભાર વ્યક્ત કરીને આભારવિધિ કરી હતી.
કામધેનુ યુનિવર્સિટી, જૂનાગઢની પશુચિકિત્સા અને પશુપાલન મહાવિદ્યાલય ખાતે યોજાયેલા આ જાગૃતિ કાર્યક્રમ દ્વારા વિદ્યાર્થીઓ અને શૈક્ષણિક કર્મચારીઓને સાયબર ગુનાઓના જોખમો તથા તેનાથી બચવાના ઉપાયો અંગે મહત્વપૂર્ણ માહિતી આપવામાં આવી હતી. NSS એકમની આ પહેલ દ્વારા સુરક્ષિત ઇન્ટરનેટ ઉપયોગ, જવાબદાર ડિજિટલ વર્તન અને સાયબર સુરક્ષા પ્રત્યે જાગૃતિ વધારવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો.