ત્વચા વારંવાર સૂકી, લાલ અને ખૂબ ખંજવાળવાળી બને છે? Eczemaને માત્ર Dry Skin ન સમજો
ત્વચાની સુરક્ષાત્મક પરત નબળી પડવાથી શુષ્કતા, ખંજવાળ અને સોજાની સમસ્યા વારંવાર થઈ શકે છે; ખંજવાળવાથી ઘા કે ચેપનું જોખમ પણ વધી શકે છે
saurashtrabhoomi 
શિયાળો હોય કે ઉનાળો, કેટલાક લોકોની ત્વચા વારંવાર એટલી સૂકી અને ખંજવાળવાળી થઈ જાય છે કે રોજિંદા જીવન અને ઊંઘ પર પણ અસર થવા લાગે છે. સામાન્ય Dry Skinમાં પણ આવી તકલીફ થઈ શકે છે, પરંતુ વારંવાર એકસરખી રીતે લાલાશ, ખંજવાળ અને સોજો થતો હોય તો તેની પાછળ Eczema જેવી ત્વચાની સ્થિતિ પણ હોઈ શકે છે.
એક્ઝિમા શબ્દનો ઉપયોગ ત્વચામાં સોજો, શુષ્કતા અને ખંજવાળ કરતી કેટલીક સ્થિતિઓ માટે થાય છે. તેના જાણીતા પ્રકારોમાં Atopic Dermatitisનો સમાવેશ થાય છે. તેમાં ત્વચાની કુદરતી સુરક્ષાત્મક પરત યોગ્ય રીતે કામ ન કરતી હોવાથી ભેજ સરળતાથી બહાર નીકળી શકે છે અને બહારના કેટલાક પદાર્થો સામે ત્વચા વધુ સંવેદનશીલ બની શકે છે.
એક્ઝિમામાં ત્વચા સૂકી અને ખંજવાળવાળી થઈ શકે છે. અસરગ્રસ્ત ભાગમાં લાલાશ અથવા ત્વચાના મૂળ રંગ પ્રમાણે અલગ પ્રકારનો રંગ ફેરફાર જોવા મળી શકે છે. વારંવાર ખંજવાળવાથી ત્વચા જાડી અથવા ખરબચડી પણ થઈ શકે છે. કેટલાક કિસ્સામાં ત્વચા ફાટી શકે છે.
સમસ્યા શરીરના અલગ અલગ ભાગમાં થઈ શકે છે. બાળકો અને પુખ્ત વયના લોકોમાં અસરગ્રસ્ત જગ્યાઓનું પેટર્ન અલગ હોઈ શકે છે. હાથ, કોણી કે ઘૂંટણની આસપાસ સહિતના વિસ્તારોમાં લક્ષણો જોવા મળી શકે છે.
દરેક વ્યક્તિમાં એક્ઝિમાને વધારતા પરિબળો એકસરખા હોતા નથી. કેટલાક સાબુ, ડિટર્જન્ટ, સુગંધવાળા ઉત્પાદનો, ગરમી, પરસેવો અથવા ત્વચાને વારંવાર ઘસવાથી કેટલાક દર્દીઓમાં લક્ષણો વધી શકે છે. તેથી કયા પરિબળ પછી સમસ્યા વધી રહી છે તેની નોંધ રાખવી ઉપયોગી બની શકે છે.
એક્ઝિમા અને ફંગલ ઇન્ફેક્શન એક જ સમસ્યા નથી. બંનેમાં ખંજવાળ અથવા ચકતી દેખાઈ શકે છે, પરંતુ સારવાર અલગ હોય છે. તેથી કોઈની જૂની ક્રીમ અથવા પોતાની રીતે સ્ટેરોઇડ-એન્ટિફંગલ મિશ્રણવાળી ક્રીમ લાંબા સમય સુધી વાપરવી યોગ્ય નથી. ખોટી સારવાર કેટલીક ત્વચાની સમસ્યાને વધુ મુશ્કેલ બનાવી શકે છે.
ત્વચાને નિયમિત મોઇશ્ચરાઇઝ રાખવી એક્ઝિમાની સંભાળનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ બની શકે છે. સ્નાન પછી ત્વચા હળવેથી સૂકવી અને યોગ્ય fragrance-free moisturizer લગાવવાથી ત્વચાની ભેજ જાળવવામાં મદદ મળી શકે છે. ખૂબ ગરમ પાણી અને ત્વચાને વધુ સૂકવતા ઉત્પાદનો કેટલાક લોકોમાં સમસ્યા વધારી શકે છે.
લક્ષણોની તીવ્રતા પ્રમાણે ડર્મેટોલોજિસ્ટ ત્વચા પર લગાવવાની દવા અથવા અન્ય સારવાર આપી શકે છે. દવા ક્યાં લગાવવી, કેટલી માત્રામાં અને કેટલા દિવસ વાપરવી તે સૂચના પ્રમાણે જ કરવું મહત્વપૂર્ણ છે.
ખૂબ ખંજવાળવાથી ત્વચા તૂટી જાય ત્યારે બેક્ટેરિયલ ચેપનું જોખમ વધી શકે છે. અસરગ્રસ્ત ભાગમાંથી પ્રવાહી કે પુસ આવવું, દુખાવો ઝડપથી વધવો, વિસ્તાર ગરમ અથવા વધુ સૂજેલો થવો કે તાવ આવવો જેવા લક્ષણો થાય તો તબીબી તપાસ જરૂરી છે.
એક્ઝિમા ઘણીવાર લાંબા સમય સુધી વધઘટ કરતી સ્થિતિ હોય છે. યોગ્ય ત્વચા સંભાળ, વ્યક્તિગત ટ્રિગરની ઓળખ અને જરૂર પડે ત્યારે ડર્મેટોલોજિસ્ટની સારવારથી તેના લક્ષણોને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ મળી શકે છે. વારંવાર થતી તીવ્ર ખંજવાળને માત્ર સામાન્ય Dry Skin માનીને અવગણવાને બદલે તેનું યોગ્ય નિદાન કરાવવું વધુ યોગ્ય છે.
)
