આંખમાં તીવ્ર દુખાવો અને પ્રકાશ સહન ન થાય? Corneal Ulcerને સામાન્ય લાલ આંખ સમજી અવગણશો નહીં

આંખ લાલ થવી અથવા આંખમાંથી પાણી આવવું સામાન્ય સમસ્યા જેવી લાગી શકે છે. ધૂળ, એલર્જી અથવા સામાન્ય irritationથી પણ આવા લક્ષણો થઈ શકે છે. પરંતુ આંખમાં અચાનક તીવ્ર દુખાવો થાય, પ્રકાશ તરફ જોવું મુશ્કેલ બને, આંખ સતત લાલ રહે અને દ્રષ્ટિ ઝાંખી થવા લાગે તો તેને માત્ર સામાન્ય eye infection માનીને પોતાની રીતે eye drops નાખતા રહેવું યોગ્ય નથી. કેટલાક કિસ્સામાં આવા લક્ષણો Corneal Ulcer સાથે જોડાયેલા હોઈ શકે છે.
Cornea આંખના સૌથી આગળના ભાગમાં આવેલી પારદર્શક સપાટી છે. પ્રકાશ આંખની અંદર પ્રવેશે ત્યારે Cornea તેને યોગ્ય રીતે focus કરવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. આ ભાગમાં infection અથવા tissue damageને કારણે ખુલ્લો ઘા વિકસે ત્યારે તેને Corneal Ulcer કહેવામાં આવે છે.
Corneal Ulcer પાછળ bacterial, fungal, viral અથવા અન્ય પ્રકારના infection જવાબદાર હોઈ શકે છે. આંખમાં થયેલી નાની ઈજા પછી પણ infection વિકસી શકે છે. ખાસ કરીને ખેતી અથવા બાગકામ દરમિયાન છોડ, ડાળી કે અન્ય organic materialથી આંખમાં ઈજા થાય તો તેને સામાન્ય ખંજવાળ સમજી અવગણવી યોગ્ય નથી.
Contact lens વાપરતા લોકો માટે પણ ખાસ સાવચેતી જરૂરી છે. Lensની યોગ્ય સફાઈ ન રાખવી, લાંબા સમય સુધી lens પહેરવા અથવા lens પહેરીને સૂઈ જવું infectionનું જોખમ વધારી શકે છે. Contact lens પહેરતી વ્યક્તિને આંખમાં દુખાવો અને લાલાશ શરૂ થાય તો lens કાઢીને વહેલી તકે eye specialistની સલાહ લેવી યોગ્ય છે.
Corneal Ulcerમાં આંખ લાલ થવાની સાથે નોંધપાત્ર દુખાવો થઈ શકે છે. આંખમાંથી સતત પાણી આવવું, પ્રકાશ સામે જોવામાં અસહ્યતા એટલે કે photophobia, આંખમાં કંઈક ફસાયું હોય તેવી લાગણી અને દ્રષ્ટિમાં ઘટાડો જેવા લક્ષણો પણ થઈ શકે છે.
કેટલાક દર્દીઓમાં Cornea પર નાનો સફેદ કે ધૂંધળો spot પણ દેખાઈ શકે છે. પરંતુ ઘરમાં અરીસામાં જોઈને તેનો પ્રકાર નક્કી કરવાનો પ્રયાસ કરવો યોગ્ય નથી. આંખના અનેક રોગોમાં દેખાવ સમાન હોઈ શકે છે.
Ophthalmologist વિશેષ microscope એટલે કે slit lamp દ્વારા Corneaની તપાસ કરી શકે છે. જરૂર પડે ત્યારે ઘાના ભાગમાંથી sample લઈને infectionનું કારણ શોધવા laboratory testing કરવામાં આવી શકે છે. તેના આધારે યોગ્ય antimicrobial સારવાર પસંદ કરવામાં મદદ મળે છે.
Corneal Ulcerમાં પોતાની રીતે pharmacyમાંથી steroidવાળા eye drops લઈને ઉપયોગ કરવો જોખમી બની શકે છે. કેટલાક infectionsમાં steroid સ્થિતિ વધુ ગંભીર બનાવી શકે છે. અગાઉ કોઈ બીજા eye problem માટે આપવામાં આવેલા drops ફરી પોતાની રીતે વાપરવા પણ યોગ્ય નથી.
સારવાર Ulcerના કારણ અને ગંભીરતા પર આધારિત હોય છે. Bacterial infectionમાં યોગ્ય antibiotic eye dropsની જરૂર પડી શકે છે, જ્યારે fungal અથવા viral કારણમાં અલગ સારવાર જરૂરી હોય છે. ગંભીર સ્થિતિમાં વારંવાર drops નાખવા, સતત ophthalmologistની દેખરેખ અથવા હોસ્પિટલમાં સારવારની જરૂર પણ પડી શકે છે.
સારવારમાં વિલંબ થાય તો Cornea પર scar રહી શકે છે અને દ્રષ્ટિ પર કાયમી અસર પડી શકે છે. અત્યંત ગંભીર કિસ્સામાં આંખની અંદરના ભાગોમાં infection ફેલાવાનું જોખમ પણ રહે છે.
આંખમાં ઈજા થયા પછી દુખાવો વધતો જાય, દ્રષ્ટિ અચાનક ઘટે, પ્રકાશ સહન ન થાય અથવા આંખમાં સફેદ spot દેખાય તો તાત્કાલિક ophthalmologistની તપાસ કરાવવી જરૂરી છે. આંખના આવા લક્ષણોમાં સમયસર સારવાર દ્રષ્ટિ બચાવવા માટે ખૂબ મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.