આંખ અચાનક લાલ થઈ જાય અને પાણી વહેવા લાગે છે? દરેક વખતે તેને સામાન્ય આંખ આવવી ન સમજો
આંખમાં લાલાશ, પાણી, બળતરા અથવા ચીકણો સ્રાવ Conjunctivitis સાથે જોડાયેલો હોઈ શકે છે, પરંતુ આંખમાં દુખાવો કે દ્રષ્ટિમાં ફેરફાર થાય તો તાત્કાલિક તપાસ જરૂરી
આંખ લાલ થવી ખૂબ સામાન્ય સમસ્યા છે. સવારે ઊઠ્યા પછી આંખ લાલ દેખાય, પાણી વહેતું હોય અથવા આંખમાં કંઈક ખૂંચતું હોય તેવી લાગણી થાય ત્યારે સામાન્ય રીતે તેને 'આંખ આવવી' કહેવામાં આવે છે. પરંતુ આંખ લાલ થવાના અનેક કારણો હોઈ શકે છે અને દરેક લાલ આંખ કન્જક્ટિવાઇટિસને કારણે જ હોય એવું જરૂરી નથી.
કન્જક્ટિવાઇટિસમાં આંખના સફેદ ભાગ અને પાંપણની અંદરની સપાટી પર રહેલી પાતળી પારદર્શક પડદામાં સોજો આવે છે. તેના કારણે એક અથવા બંને આંખ લાલ થઈ શકે છે. સાથે પાણી આવવું, બળતરા, ખંજવાળ અથવા સ્રાવ થવા જેવી ફરિયાદ પણ થઈ શકે છે.
કન્જક્ટિવાઇટિસના કારણો અલગ અલગ હોય છે. વાયરલ અથવા બેક્ટેરિયલ ચેપને કારણે સમસ્યા થઈ શકે છે, જ્યારે એલર્જીને કારણે પણ આંખ લાલ અને પાણીવાળી થઈ શકે છે. એલર્જિક કન્જક્ટિવાઇટિસમાં ખાસ કરીને આંખમાં ખંજવાળ વધુ જોવા મળી શકે છે. કારણ અલગ હોવાથી સારવાર પણ દરેક વ્યક્તિ માટે એકસરખી હોતી નથી.
ચેપજન્ય કન્જક્ટિવાઇટિસના કેટલાક પ્રકારો એક વ્યક્તિમાંથી બીજી વ્યક્તિમાં ફેલાઈ શકે છે. તેથી આંખને સ્પર્શ કર્યા પછી હાથ સાબુથી સારી રીતે ધોવા, ટુવાલ અથવા રૂમાલ શેર ન કરવા અને વારંવાર આંખ ઘસવાનું ટાળવું ઉપયોગી છે.
આંખમાંથી ચીકણો સ્રાવ થતો હોય ત્યારે ઘણા લોકો પોતાની રીતે કોઈપણ એન્ટિબાયોટિક આઇ ડ્રોપ શરૂ કરી દે છે. આવું કરવું યોગ્ય નથી. વાયરલ કન્જક્ટિવાઇટિસમાં એન્ટિબાયોટિક અસરકારક નથી અને આંખના લક્ષણોનું ચોક્કસ કારણ જાણ્યા વગર દવા વાપરવાથી સમસ્યા થઈ શકે છે. ખાસ કરીને સ્ટેરોઇડ ધરાવતા આઇ ડ્રોપ તબીબી સલાહ વગર વાપરવા જોખમી બની શકે છે.
કોન્ટેક્ટ લેન્સ વાપરતા વ્યક્તિની આંખ લાલ થઈ હોય તો વિશેષ સાવચેતી જરૂરી છે. આવી સ્થિતિમાં લેન્સ કાઢીને આંખના નિષ્ણાતની સલાહ લેવી વધુ યોગ્ય છે, કારણ કે કેટલીકવાર કોર્નિયા સાથે જોડાયેલો ચેપ ગંભીર બની શકે છે.
આંખની લાલાશ સાથે તીવ્ર દુખાવો, પ્રકાશ જોવામાં ભારે તકલીફ, દ્રષ્ટિ ધૂંધળી થવી અથવા અચાનક દ્રષ્ટિમાં ઘટાડો થાય તો તેને સામાન્ય કન્જક્ટિવાઇટિસ માનીને રાહ ન જોવી જોઈએ. આંખમાં ઈજા થઈ હોય અથવા કેમિકલ પડ્યું હોય તો પણ તાત્કાલિક તબીબી સારવાર જરૂરી છે.
બાળકોમાં આંખનો ચેપ હોય ત્યારે સ્વચ્છતાનું વિશેષ ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે. આંખનો સ્રાવ સાફ કર્યા પછી હાથ ધોવા અને વ્યક્તિગત વસ્તુઓ અલગ રાખવાથી ચેપ ફેલાવાનું જોખમ ઘટાડવામાં મદદ મળી શકે છે.
આંખ લાલ થવી ઘણી વખત સામાન્ય અને થોડા સમયમાં ઠીક થઈ શકે તેવી સમસ્યા હોય છે, પરંતુ તેની પાછળનું કારણ ઓળખવું મહત્વપૂર્ણ છે. ખાસ કરીને લાલાશ સાથે દુખાવો અથવા દ્રષ્ટિમાં ફેરફાર હોય તો ઘરગથ્થુ ઉપચાર કે પોતાની રીતે આઇ ડ્રોપ વાપરવાને બદલે આંખના નિષ્ણાતની તપાસ કરાવવી વધુ સુરક્ષિત છે.


