શરીરમાં વારંવાર ખંજવાળ આવે છે પરંતુ ચકામા દેખાતા નથી? કારણ માત્ર સૂકી ત્વચા જ ન હોઈ શકે
ત્વચા પર સ્પષ્ટ રેશ કે દાણા ન હોવા છતાં લાંબા સમયથી ખંજવાળ રહેતી હોય તો ત્વચાની શુષ્કતા ઉપરાંત દવા અથવા અન્ય આરોગ્ય પરિબળોની તપાસ જરૂરી બની શકે છે
saurashtrabhoomi 
શરીરમાં ખંજવાળ આવવી સામાન્ય સમસ્યા છે. મચ્છર કરડવાથી લઈને એલર્જી કે ત્વચાની બીમારી સુધી અનેક કારણોસર ખંજવાળ થઈ શકે છે. પરંતુ કેટલાક લોકોને ત્વચા પર કોઈ સ્પષ્ટ દાણા, ચકામા કે લાલ નિશાન ન હોવા છતાં વારંવાર ખંજવાળ આવે છે. આવી સ્થિતિ લાંબા સમય સુધી રહે તો માત્ર સામાન્ય ખંજવાળ માનીને અવગણવાને બદલે તેનું કારણ સમજવું જરૂરી છે.
ત્વચાની શુષ્કતા એટલે કે ડ્રાય સ્કિન ચકામા વગરની ખંજવાળનું એક સામાન્ય કારણ છે. ત્વચામાં કુદરતી ભેજ ઓછો થતાં તે ખેંચાયેલી અને ખરબચડી લાગી શકે છે તથા ખંજવાળ શરૂ થઈ શકે છે. ઉંમર વધવાની સાથે કેટલાક લોકોમાં ત્વચા વધુ સૂકી થતી હોવાથી સમસ્યા વધી શકે છે.
ખૂબ ગરમ પાણીથી લાંબો સમય સ્નાન કરવું અથવા ત્વચાને અનુકૂળ ન હોય તેવા કઠોર સાબુ અને અન્ય ઉત્પાદનોનો વારંવાર ઉપયોગ પણ કેટલાક લોકોમાં ત્વચાની કુદરતી ભેજ ઘટાડીને ખંજવાળ વધારી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં ત્વચા માટે હળવા ઉત્પાદનો અને યોગ્ય મોઇશ્ચરાઇઝર ઉપયોગી બની શકે છે.
કેટલીક દવાઓ શરૂ કર્યા પછી પણ ખંજવાળ થઈ શકે છે. જો નવી દવા શરૂ કર્યા બાદ સમસ્યા શરૂ થઈ હોય તો દવા પોતાની રીતે બંધ ન કરવી જોઈએ. તેના બદલે ડૉક્ટરને તેની જાણ કરવી જરૂરી છે, જેથી દવા અને લક્ષણ વચ્ચે કોઈ સંબંધ છે કે નહીં તે નક્કી કરી શકાય.
લાંબા સમય સુધી શરીરના મોટા ભાગમાં રહેતી ખંજવાળ કેટલીકવાર માત્ર ત્વચાની સમસ્યા ન પણ હોય. લિવર, કિડની, થાઇરોઇડ અથવા લોહી સંબંધિત કેટલીક તબીબી સ્થિતિઓમાં પણ ખંજવાળ જોવા મળી શકે છે. જોકે માત્ર ખંજવાળ થાય એટલે આવી કોઈ બીમારી છે એવું માનવું યોગ્ય નથી. સતત લક્ષણો હોય ત્યારે ડૉક્ટર અન્ય લક્ષણો અને તબીબી ઇતિહાસને આધારે જરૂરી તપાસ નક્કી કરે છે.
વારંવાર નખથી ખંજવાળવાથી ત્વચા પર ઘા પડી શકે છે અને ચેપનું જોખમ પણ વધી શકે છે. ખાસ કરીને રાત્રે ખંજવાળ વધારે થતી હોય તો ઊંઘ પર પણ અસર પડી શકે છે. સમસ્યા કયા સમયે વધે છે, નવા સાબુ-કોસ્મેટિક્સ કે દવા શરૂ કરવામાં આવી છે કે નહીં તેની નોંધ રાખવી કારણ શોધવામાં મદદરૂપ બની શકે છે.
જો ખંજવાળની સાથે ત્વચા અથવા આંખ પીળી થવી, શરીરમાં અસામાન્ય સોજો, કારણ વગર વજન ઘટવું, તાવ અથવા અન્ય નવા લક્ષણો હોય તો તબીબી સલાહ લેવામાં વિલંબ ન કરવો જોઈએ. તેવી જ રીતે ખંજવાળ સાથે અચાનક હોઠ, જીભ કે ગળામાં સોજો અને શ્વાસ લેવામાં મુશ્કેલી થાય તો તાત્કાલિક સારવાર જરૂરી છે.
થોડા સમય માટે થતી ખંજવાળ સામાન્ય હોઈ શકે છે, પરંતુ અઠવાડિયાઓ સુધી ચાલુ રહેતી અથવા ઊંઘ અને રોજિંદા જીવનને અસર કરતી ખંજવાળનું યોગ્ય મૂલ્યાંકન જરૂરી છે. ત્વચાને વારંવાર ખંજવાળવાને બદલે મૂળ કારણ શોધવાથી સમસ્યાને વધુ અસરકારક રીતે નિયંત્રિત કરી શકાય છે.
.jpg)
